Co to jest? Etyczna moda

Etyczna moda to wielowymiarowe pojęcie, w którym zawiera się wiele aspektów związanych z moda, takich jak warunki pracy, fair trade, zrównoważona gospodarka, ochrona zwierząt i dbałość o środowisko naturalne. Dotyczy ona mody na każdym etapie jej powstawania – od projektowania, szycia po sprzedaż, tak hurtową, jak i detaliczną.


Rodzinna szwalnia Patryka i Edytki pod Krakowem. To powstaje większość ubrań KOKOworld.
Rodzinna szwalnia Patryka i Edytki pod Krakowem. Tu powstaje większość ubrań KOKOworld.

W dzisiejszym, zglobalizowanym świecie, kiedy to łańcuchy dostaw polatają całą kulę ziemską i sieć powiązań między sprzedawcą, producentem i kupującym nie mają żadnych granic geograficznych, zagadnienie etycznej mody zdaje się mieć znaczenie tak ważne, jak nigdy dotąd. Dziś bowiem to, co kupujemy może bez trudu być wykonane tysiące kilometrów od nas, tam gdzie siła robocza jest tańsza. Zresztą nie zawsze muszą to być tysiące kilometrów. Podobnie jak uprzemysłowione, szkodliwe dla środowiska metody produkcji. Wszystko po to, by ciąć koszty, dzięki czemu cena na metce jest niska i przystępna dla większej rzeczy konsumentów. By jeszcze więcej ludzi kupowało jeszcze więcej. Ale niska cena najczęściej oznacza ukryte koszty, te niematerialne, które ktoś, gdzieś musiał ponieść.


Abu - rękodzielnik KOKOworld z Senegalu.
Abu - rękodzielnik KOKOworld z Senegalu.

Etyczna moda, to moda która mówi zdecydowane i stanowcze nie:

  • Wyzyskowi

Globalizacja oznacza, że produkty lub ich części składowe mogą być produkowane w dowolnym miejscu na ziemi, a zwłaszcza tam, gdzie jest tania siła robocza. Jedną stroną tej monety jest to, że koszt produkcji jest niższy, ale drugą jej stroną jest niegodne traktowanie pracownika, nienależyty wynagrodzenie i zamach na inne jego prawa pracownicze, a nierzadko także prawa człowieka i zdrowie.

  • Pracy dzieci

Moda to matematyka. I rachunek jest prosty: niska cena oznacza niską płacę dla tych, którzy brali udział w produkcji danego produktu. Najłatwiej wykorzystuje się osoby słabsze, które nie mogą lub nie umieją walczyć o swoje prawa, nierzadko są nimi dzieci.

  • Nieszanowaniu środowiska

Moda to także proces. Potrzeba czasu i środków na jego powstanie. Niska cena, oznacza często pójście na skróty, by szybciej i taniej wyprodukować dany ciuch. Takimi nieetycznymi skrótami jest używanie chemikaliów i innych praktyk szkodliwych dla środowiska. Wiedzieliście, że Morze Aralskie w Azji skurczyło się już o 15% z powodu nadmiernego wykorzystania jej do produkcji i farbowania bawełny?

  • Narażaniu zdrowia

Szkodliwe substancje chemiczne, które najczęściej są używane do produkcji szybkiej i taniej mody nie tylko kończą w naszych rzekach czy organizmach osób, które brały udział w ich produkcji. Kończą także na nas, na naszej skórze. Najpopularniejszymi szkodliwymi substancjami są: nikiel, ołów, formaldehyd.

  • Łamaniu praw zwierząt

Jeszcze do niedawna futro było nie tylko oznaką dbałości o modę, ale także nadawało statusu i prestiżu. Etyczne zachowania dotyczą nie tylko ludzi, ale także flory, jak i fauny a za takie na pewno nie można uznać pozyskiwanie futer zwierząt. Zmieniając modę, zmieniamy świat!


Etycznie, czyli jak?

Etyczna moda ma wiele wymiarów.

Tak dla etycznej mody może powiedzieć na wiele sposobów – wybierając produkty sprawiedliwego handlu, wytworzone przez kooperatywy, czy wykonane w duchu recyklingu, co sprzyja zmniejszeniu ilości odpadków.

Tak dla etycznej mody to także patrzenie na metki i zwracanie uwagi na pochodzenie i materiał, a jakiego wykonany jest ciuch, do którego zaświeciły nam się oczy i nauczenie ich, aby świeciły nam się na przykład na widok bawełny organicznej.

Tak dla etycznej mody to pytanie – gdzie, skąd i jak. Pytanie sprzedawców, szukanie na stronach. Dzięki temu nie tylko wiemy więcej o tym, co nosimy ale i nadajemy tym przedmiotom wartość. Bo czyż nie fajnie wiedzieć, że kopertówkę, którą trzyma się w ręce na służbowej imprezie zrobiła Mircia z Mindelo, na wyspie S.Vicente na Cabo Verde? Zwłaszcza, że jest się jedną z niewielu posiadaczek tego samego egzemplarza?


Agata, założycielka KOKOworld i Mircia, rękodzielniczka z Cabo Verde.
Agata, założycielka KOKOworld i Mircia, rękodzielniczka z Cabo Verde.

Tak dla etycznej mody to patrzenie na markę „z lotu ptaka” - czy jej zasady są spójne? Czy „etycznie” wbite jest w matrycę i jej serce, czy może to tylko chwilowy chwyt marketingowy? Eksperci przestrzegają przed tak zwanym „Green washing” - marketingowymi zabiegami, które mają sprawiać, że dana marka jest eko i etyczna, co nie do końca przekłada się na faktyczne jej postępowanie.


Warsztat Eduardo w Kolumbii. To stąd pochodzą kolorowe naszyjniki KOKOworld - Kolumbia.
Warsztat Eduardo w Kolumbii. To stąd pochodzą kolorowe naszyjniki KOKOworld - Kolumbia.

Moda to tak naprawdę wynalazek nowej ery. Tworzymy ją wszyscy – projektujący, produkujący, kupujący. Dlatego tak niezwykle istotne jest, na co się zgadzamy i, w ślad za tym, jak manifestujemy nasze przekonania. Bo świat tworzą i zmieniają czyny, nie opinie – zarówno te etyczne, jak i nieetyczne.

Po której stronie barykady staniesz Ty?

Źródło informacji o Morzu Aralskim i szkodliwych substancjach używanych w modzie: Greenpeace i Ethical Fashion Forum


Agata w zakładzie tkackim w Indonezji.
Agata w zakładzie tkackim w Indonezji.


Warsztat batików w Indonezji.
Warsztat batików w Indonezji.


Rodzinna szwalnia Patryka i Edytki pod Krakowem. To powstaje większość ubrań KOKOworld.
Rodzinna szwalnia Patryka i Edytki pod Krakowem. Tu powstaje większość ubrań KOKOworld.